Mamalaybay

LOOB, LABAS, LALIM, LUBAK, LABÒ AT LINAW napagnilayan ang mga salitang ito habang nakatalungkô, nilay na totoo salitang tilà magkaugnay sa buhay ko kayâ mga salita'y tinipon sa ulo ikà ngâ ni  Balagtas ,  "sa loob at labas ng bayan kong sawi" , patakara'y di patas di ba't pakikipagkapwa dapat ang batas? mundo'y kaygulo, ang marami'y di parehas! kayrami pang mga lubak na tatahakin bago paroroonan ay aming marating ngunit nang tumawid sa malalim na bangin para bang dinadala'y pighati't panimdim lumalabò ang ilog dahil sa basura kung ito'y linisin natin, lilinaw pa ba? tayo ang kikilos upang bansa'y gumanda diwa'y malinaw at payapang puso'y dama dapat lang positibo ang ating pananaw sa dilim ng gabi'y sisikat din ang araw loob, labas, lalim, lubak, labò at linaw mga salitang sa kalooban ay tanglaw - gregoriovbituinjr. 02.05.2026

ANG PRESSURE, AYON KAY ALEX EALA maraming nagtatanong kay  Alex Eala kung presyur ba'y paano niya hinaharap "bahagi ng trabaho ko ang presyur,"  anya "may dagdag pang presyur ang paglaro sa bansa" "balewala lang ito kung ikukumpara sa presyur na dinaranas ng karaniwang Pinoy na kumakayod para sa pamilya, at balewala ang presyur na dinanas ko sa sakripisyo ng aking mga magulang" pangmasang kaisipan, matalinong sagot sadyang mapapahiya ang mga kurakot kaya kahanga-hanga si  Alex Eala kaygaling sa tennis, kayhusay na atleta kahit saan maglaro, dala ang bandilà tunay na nangungunang atleta ng bansâ - gregoriovbituinjr. 02.05.2026 * mga litrato mula sa google

SARADO NA ANG FIESTA CARNIVAL Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr. Nitong Pebrero ko lang napansin na sarado ang Fiesta Carnival sa Cubao. Pebrero 2 ng bandang ikaanim ng gabi ay dadaan sana ako roon upang tumambay muli at magmuni-muni subalit sarado iyon. Mukhang hindi nagbukas ng buong araw. Ngayong Pebrero 4, ikalima ng hapon, napadaan ako sa Fiesta Carnival, subalit sarado uli iyon. Nagsara na ba ang Fiesta Carnival dahil ba lugi sila? O ire-renovate ang pasyalang iyon? Subalit matagal pa ang Pasko upang i-renovate at muling mapasyalan iyon ng maraming tao. Dahil sa pagsasara nito, tiyak wala na namang trabaho ang mga amusement staff. Kung kontraktwal sila, baka walâ silang separation pay, di tulad ng mga regular. Saan kayâ lumipat ang mga nagtitinda ng palamig, siomai, fishball, at ibá pang kakanin? Napakalawak ng loob ng Fiesta Carnival na habang nakaupo ako noon sa isang bangkô, nakita ko ang pagdaan ng  mga tao. Kaunti lang ang naglalaro. Paisa-isa. Sa limang...

PANGUNGULILÀ nasanay akong mag-isa dahil sa pangungulilà nasanay sa pag-iisa ito ba'y nakatutuwâ? bahagi nga ba ng búhay o ito ba'y pagkabigô sa pinangarap na búhay lalo na't sinta'y naglahò tiningala ko ang langit minasdan ang panganorin bakit búhay ay kaylupit? anong ibig kong sabihin? oo, di ko madalumat ang lakad at tinatakbo parang tasang nagkalamat at nag-iisa sa mundo - gregoriovbituinjr. 02.04.2026 * ikawalong anibersaryo ng pamamanhikan (02.04.2018-2026) * litrato mula sa komiks sa magasing Liwayway

PARIUGAT may wikang Filipino pala sa  square root PARIUGAT , aba'y anong kanyang minulan na talagang sa ulo ako'y napakamot parisukat plus ugat equals pariugat pag  square , imu- multiply  mo ang numero sa sarili nito, habang  square root  naman ay pag na- divide  ang numero sa sarili nito, na madali namang maunawaan suriin mo, ang square ng eight ay sixty-four habang  pariugat  naman ng sixteen ay four ang square ng numero pito ay forty nine habang ang  pariugat  ng eighty-one ay nine pariugat  - likhang salita sa  sipnayan na kung tutuusin, malaking tulong naman lalo na sa  sugkisan  at  palatangkasan pati sa  bilnuran ,  tayahan ,  tatsihaan - gregoriovbituinjr. 02.04.2026 sipnayan - mathematics sukgisan – geometry palatangkasan – set algebra bilnuran – arithmetic tayahan – calculus tatsihaan – trigonometry * PARIUGAT mula sa  https://www.scribd.com/doc/194410375/Mga-Salita-Sa-Agham-at-Sipn...

TINURING MANG MAKATÂ NG LUMBAY tinuring na makatâ ng lumbay sa mga tulang may luhang taglay lalo't nag-iisa na sa buhay bálo na't laging di mapalagay yaring pusò na'y nanlulupaypay ang búhay na'y nawalan ng kulay pati na tula'y naglulupasay sa sahig ng hinagpis at lumbay kayraming kathang sa sinta alay dama ang kirot ng pagkawalay habang ibang kathang tula'y tulay  sa bayang madalas naninilay laksang sugat man ang lumalatay taos sa pusò ang pagsisikhay nang búhay pa'y pasiglahing tunay tinuring mang makatâ ng lumbay - gregoriovbituinjr. 02.04.2026 * sa ikawalong anibersaryo ng pamamanhikan (02.04.2018-2026)

BAROK NA SALIN batid mo pag di Pinoy magsalitâ parang pananagalog ng Kastilà kung salin ng google, mahahalatâ pag barok ang salin ay kitang sadyâ suriin ang salin sa pahayagan imbes na "makatarungang dahilan..." wika'y "makatarungan na dahilan..." pati "agaran na..." imbes "agarang... tulad ng salin ng A.I. sa dyaryo imbes sinulat ay "sa kwentong ito..." nakasulat ay: "sa kwento na ito..." batid mo agad na di Pilipino isa pa: "para sa biktima na si..." dapat ito'y "para sa biktimang si..." parang Kastilaloy ang pagkasabi sinalin na nga'y di pa pinagbuti di na ba napupuna ng patnugot ang ganyan? ako'y walang maisagot google at AI, kayrami pang gusot na pag binasa mo'y nakalulungkot - gregoriovbituinjr. 02.03.2026 * mula sa pahayagang Bulgar, Pebrero 2, 2026, p.9

PAG WALANG KUMATAS SA HARAYÀ ayokong pilitin ang sariling kumathâ kung wala namang kumakatas sa harayà kahit na sa papel pa'y tumitig nang lubhâ buting ipahinga muna ang puso't diwà parang kumakathâ ng odang di mahulô para sa dilag na mahirap o maluhò para sa diwatang nasa malayong dakò dalumatin muna nang paksa'y di maghalò sa ganitong punto, ako'y nagtatanong din ano't paano kayâ ang dapat kong gawin? magpahinga, magnilay, magbasa, kumain subalit ang mahalaga'y huwag pilitin na para bang pag-iri habang nasa banyo baka epekto'y putok na ugat sa ulo huwag pilitin, iyan ang payo, katoto kayâ dapat magpahinga munang totoo - gregoriovbituinjr. 02.03.2026

PAGKATHÂ NG SONETO isang hámon sa mga tulad ko ang muling pagkathâ ng soneto salamat sa imbitasyon dito upang magbahagi ng likhâ ko ako'y isang Bituin sa lupà palakad-lalad, pagalà-galà nilalanghap ang hanging sariwà sa polusyong kaysakit sa bagà narito sa magubat na lungsod nagdaralita, kayod nang kayod mabuti't may tulang humahagod upang guminhawa yaring likod salamat, O, Batute't Balagtas kayo sa tulâ ko'y mababakas - gregoriovbituinjr. 02.03.2026

TUTULAN ANG IMPERYALISTANG GIYERA! bakit natin dapat tutulan ang digmaang bunsod ng katakawan sa kapangyarihan na hangad manakop ng ibang kalupaan ganyan ang imperyalismo ng kasibaan! ang sabi'y dahil sa doktrinang Monroe nila lahat ng bansa sa Amerika'y kanila kanila raw ang buong Latin America soberanya ng bansa'y binalewala na tayo bang mamamayan, payag sa ganito? ito na nga ba'y rurok ng kapitalismo? na ang kaytaas na yugto'y imperyalismo? wala namang pakinabang ang bayan dito! imbes na kapayapaan ang tinatahak sa digmaan, tiyak mga dugo'y papatak at maraming inosenteng mapapahamak ating isigaw: imperyalismo, ibagsak! sa ating mga mamamayan ng daigdig huwag hayaang busalan ang ating bibig tutulan natin ang giyera't panlulupig ng imperyalista't tayo'y magkapitbisig! - gregoriovbituinjr. 02.02.2026 * litrato kuha ng makatâ sa harap ng Senado, 01.22.2026

TULOY LANG SA PAGKATHÂ tuloy lang sa pagkathâ samutsari mang paksâ manggagawa at dukhâ dilag, nimpa, diwatà kahit na kalusugan nitong pangangatawan kahit na kalungkutan ng loob at isipan pagkat sa pagsusulat at pagtulâ namulat nanariwà mang sugat o luhà mang maalat tititig sa kisame baka merong mensahe sa lumbay man sakbibi ito'y isasantabi basta makathâ lamang ang nanilay sa ilang sa tula'y nalilibang ang diwa man ay lutang - gregoriovbituinjr. 02.02.2026

DI PA UBOS ANG TINTA NG AKING PANULAT di pa ubos ang tinta ng aking panulat kayâ habang may tinta pa'y sulat ng sulat lalo't hilig ko'y magbasa ng dyaryo't aklat bata pa'y ito na ang sa akin nagmulat habang may tinta ang pluma'y kathâ ng kathâ animo'y walang pagkapagod yaring diwà laging nagsusumigasig na makalikhâ ng mga obrang nagmumulâ sa harayà panatà sa sarili'y magsusulat lagi ng mga kwento't tulâ, iyan na ang gawi anuman ang paksang nanilay o nasuri anong puno't dulo, anong epekto't sanhi marahil, tumanda ma't magmistulang laos para mang kandilang marahang nauupos sa putik man ay umahon o dumausdos kakathâ pagkat pusò ko'y ito ang utos - gregoriovbituinjr. 02.02.2026

NAKATULOG SA PAGOD SI ALAGÀ nakita kong natutulog na sa gamit ko si alagang kaytagal nawalâ sa bahay mukhang pagod at nakatulog agad ito na kung pagmasdan mo'y tila di mapalagay gamit kong pawang mga tambak na diyaryo habang nakasalansan yaong mga aklat baka siya'y nananaginip ng adobo o kaya'y tulingan o sapsap na pinangat dumating siya habang pusikit ang dilim minsan, umuuwi ring walang halukipkip madaling araw na, ako'y tutulog na rin at muling kakatha ng nasa panaginip buti't siya'y di naguguluhan tulad ko na di malaman anong sisimulang kwento - gregoriovbituinjr. 02.02.2026

ANG DI KO MASABI marami akong nais sabihin subalit di ko naman masabi pluma ang tumutulong sa akin sa mga di dapat isantabi bagamat ang bawat tula'y tulay sa pagitan ng maraming puwang tilà baga ako'y naglalakbay sa mga masusukal na ilang minsan, nasasabi sa megaphone ang puna sa di katanggap-tanggap minsan, nabibigkas sa microphone ang maiilap na pangungusap ngunit madalas, di ko masabi ang wala sa loob kong panimdim kung paanong ang dapat masabi ay nasa loob kong mataimtin - gregoriovbituinjr. 02.02.2026

SA UNANG ARAW NG PAMBANSANG BUWAN NG SINING ngayon ko naalala't sa ulat nakita  aba'y  Pambansang Buwan ng Sining  na pala narito lang sa bahay, talagang abala anumang tungkol sa sining, di nakapunta ngunit ayos lang, may araw pa namang iba buong araw kasing tinutukang totoo ang pagle-layout ng susunod kong libreto ng higit apatnapung tula't isang kwento na ilulunsad sa  a-Beynte ng Pebrero na  World Day of Social Justice  ang petsang ito kasabay ng  Buwan ng Sining  ilulunsad ang libreto ng akdang hustisya ang hangad tinipon kong sariling katha'y ilalantad sa madlâ upang sabihing dapat umusad ang sigaw ng hustisya, sa dugô man babad ang literatura'y isa sa pitong sining kayâ bawat kong pagtula'y isa ring sining kahit ang pagtingalâ sa mga bituin sa langit ay sining ng pagnilay sa dilim kathâ ng kathâ, dama man ay paninimdim - gregoriovbituinjr. 02.01.2026 * litrato kuha ng makatang galâ nang minsang magawi sa Mandaluyong

3 NAKADAUPANG PALAD NA KONGRESISTA LABAN SA KORAPSYON Maikling anekdota at tula ni Gregorio V. Bituin Jr. Noong kinakampanya ko ang  Disyembre 9, World Anti-Corruption Day , upang kumilos ang tao o magrali laban sa korapsyon, tatlong kongresista ng party list ang aking nakasalamuha. Ito'y sina  Kamanggagawà Partylist Rep. Elijah San Fernando, FPJ Panday Bayanihan Partylist Rep. Brian Poe, at Kabataan Partylist Rep. Renee Co . Pawang nasa kabataan pa at unang beses umupo sa Kongreso, nanalo nitong Halalan 2025. Nagkita kami ni  Rep. Eli Fernando  noong Nobyembre 8, 2025 sa Pasig nang maging tagapagsalita siya sa ginanap na  Musika, Tulâ at Sayaw Laban sa Korapsyon , at ako naman ay isa sa mga naimbitahang tumulâ. Agad niyang bungad sa akin nang magkita kami ay  "Condolence" . Ibig sabihin, kahit matagal na kaming di nagkikita ay nalaman pala niyang namatay ang aking asawa. Mahigit sampung taon din marahil kaming di nagkita at nagkausap. Nasa kilusang estudya...

GAWAIN DIN ANG PAGTUNGANGÀ madalas tumungangà sa kawalan nakatingin sa walang tinitingnan o nakatitig sa di matitigan habang naglalakbay ng malayuan ganyan ang gawain ng manunulat sa kisame't langit nakamulagat kung saan-saan tinta'y kinakalat upang magawa ang asam na aklat naglalakad ng kilo-kilometro nang wastong salita'y nasok sa ulo makita ang wala sa diksyunaryo makasalamuhà ang mga tao nang tamang pangungusap ay makathâ malikha'y magandang larawang diwà nang maisulat ang akmang talatà nang matapos ang isang kabanatà - gregoriovbituinjr. 02.01.2026

PANGARAP NA PAGKATHÂ TULAD NG LORD OF THE RINGS Maikling sanaysay at tulâ ni Gregorio V. Bituin Jr. “I wish it need not have happened in my time," said Frodo. "So do I," said Gandalf, "and so do all who live to see such times. But that is not for them to decide. All we have to decide is what to do with the time that is given us.” ― J.R.R. Tolkien, Lord of the Rings Nais kong lumikha ng nobelang tulad ng Lord of the Rings ni J.R.R. Tolkien. Subalit gamit ang mga karakter sa mitolohiyang Pilipino. Mabuti't nabili ko sa murang halaga ang ikatlong aklat ng tatlong seryeng  Lord of the Rings ni J.R.R. Tolkien -  ang  Return of the King . Nagsimula iyon sa pahina 747, sa Book Five, at nagtapos sa pahina 1178, Book Six. Ibig sabihin, nasa unang dalawang aklat ( The Fellowship of the Rings , at  Two Towers ) ang mulâ pahina 1 hanggang pahina 746, kung saan naroon ang Book One hanggang Book Four. Isa itong pagbabakasakali. Pag nagustuhan ng mambabasa at naging mabenta an...

PAYÒ SA SARILI dapat pa ring pagsanayang magkwento habang sa sipnayan ay pulos kwenta di lang tulâ ang dapat isulat ko kundi kwento hanggang maging nobela salamat,  Talibà ng Maralitâ dahil ako'y inalagaang sukat dahil tula't kwento'y nilalathalà dahil pahayagan kang mapagmulat pagkathâ ng kwento'y pagbubutihin baka sa akin ito ang magdala sa pagtingalâ sa mga bituin at kinabukasang asam talaga isang nobela'y aking sinusulat kayâ ngayon ay nagsusumigasig dapat pagsikapan ang lahat-lahat bakasakaling dito makatindig - gregoriovbituinjr. 01.31.2026