Mamalaybay

MUNTING DALIT SA PLM ‎O, kabataan at masa ‎magkaisa, makibaka ‎mag-organisa, magpasya ‎‎maging mga sosyalista ‎tara nang magsama-sama ‎Partido Lakas ng Masa ‎tayo ang alternatiba ‎baguhin na ang sistema - gregoriovbituinjr. 09.05.2026 ‎ ‎* binigkas kong munting dalit sa forum ng PLM, 09.05.2026 * ang dalit ay uri ng katutubong tulang may walong pantig bawat taludtod ‎‎* nagpasya na rin akong magbahagi ng kaunting kaalaman sa sining ng pagtula sa mga maralita, manggagawa, at kanilang mga anak dito sa kalunsuran

pinasa sa Liwayway magazine ‎ang iisang tulang nakatha rin ‎‎sana tula'y ilathala nila kung pasok ‎sa kanilang panlasa ‎bagamat ako'y isa lang dukhâ sana'y di ibasura ang tulâ ‎ ‎sampung pantig bawat taludtod,  ‎may sesurang 5/5 ‎ ‎ NAG-IISANG TULA ‎ ‎ako'y tiyak na mapapaluha, ‎o lulundag nang dahil sa tuwa ‎pag sa Liwayway nabasang sadya ‎at nalathala ang tulang katha ‎ ‎nagpasa noong talubata pa ‎noong kaysipag ko pa talaga ‎sulat ng sulat, pasa ng pasa ‎binalewala, walang halaga ‎ ‎ngayon, pinasang tula'y isa lang ‎ng abang dukhang di na malaman ‎kung saan yaring patutunguhan: ‎kinabukasan o kamatayan? ‎ ‎nang mawalâ ang sintang maybahay ‎pagkat sa sakit ay naparatay ‎nawalan na ring gana sa buhay ‎takipsilim na't walang liwayway ‎ ‎ikatutuwa tiyak ni misis ‎pag sa Liwayway ay nagkahugis ‎ang tulang sana ngayo'y di mintis ‎kinatha hanggang dugo'y tumigis ‎ ‎ngunit wala na, wala na siya ‎nang sa Liwayway, kanyang mabasa ‎ang iisa kong tulang pinasa...

‎BILI NA PO KAYO NG AKING LIBRETO ‎ ‎Nabubuhay ako bilang manunulat. ‎Bili na po kayo ng munti kong aklat. ‎Bagamat mura lang, paksa'y mabibigat, ngunit kung basahin, sa lupà ay lapat. ‎ ‎Pag nasalubong mo ako sa lansangan ‎kalabitin ako't sabihang pagbilhan ‎ng anumang dalang libreto saanman, ‎o aking ilatag sa dinadaluhan. ‎ ‎Pag nakabili ka ng munti kong libro ‎ay isang araw pang mabubuhay ako. ‎Maraming salamat sa suporta ninyo ‎sa aklat ng abang lingkod na totoo. ‎ ‎Bisyo ko'y magsulat, kumatha, tumulâ ‎ng maraming paksang nagmula sa madlâ. ‎Araw-araw, gabi-gabi mang tulalâ  ‎gagawin ang lahat upang makaakdâ. ‎ ‎Tulâ, kwento, dagli, pabula't sanaysay ‎pinagsisikapan at pinaghuhusay. ‎Taos pasalamat ang tangi kong alay ‎sa sumusuporta. Mabuhay! Mabuhay! ‎ ‎- gregoriovbituinjr. ‎09.04.2026

AKO MAN AY MAKATANG WALA SA AKADEMYA Ako'y isang makatang / wala sa akademya. Kaya nakatutuwang / kapwa ko'y makasama sa pagkatha ng tula. / Sila'y mga guro pa habang ako'y wala lang / pagkat nangangalsada. Tula'y nakahiligan / ng abang maglulupa, lalo't isyu at buhay / ng masang maralita, kababaihan, bata, / obrero, baha, sigwa, kurapsyon, at lipunan / ang madalas kong paksa. Ako'y isang makatang / tumutula sa rali. Lagi man sa kalsada, / ngunit di pahuhuli. Tula'y tulay sa api, / dukha't walang sinabi. Sa mga lumalaban, / tula'y pinagbubuti. Ayokong magmasid lang / sa mga nagaganap kundi makipamuhay / sa mga nagsasalat, sa dukha, manggagawa't / masang hirap ang lasap. Ang tulang mapagmulat / sa laban nila'y ambag. Di man akademiko't / maglulupa mang tunay, ang bawat kong pagkatha'y / aking pinaghuhusay! At sa makatang nasa / akademya, mabuhay! Taospuso po't taas-/kamaong pagpupugay! - gregoriovbituinjr. 09.04.2026

PAGNINILAY ‎ ‎di ko hilig iyang makipagdigmaan ‎maliban kung sa chess makipagtagisan ‎ng estratehiya at mga taktika  ‎at di sa giyerang kayraming biktima ‎ mabuti't natuto akong manindigan turo ng magulang, tama'y ipaglaban! tanong sa sarili'y mga nakikita laksa-laksa'y bakit kawalang hustisya? ‎ ‎bakit may mahirap? bakit may mayaman? ‎sa kaibutura'y laging katanungan ‎bakit nagdarahop silang magsasaka? ‎gayong buong bansa'y pinakain nila! ‎ bakit manggagawa'y aliping sahuran? gayong nililikha'y yaman ng lipunan! hirap din ang vendor at namamasada bigas na'y kaymahal, pati gasolina! sistemang bulok nga'y sinirang tuluyan itong kalikasang pinagkakitaan bundok, gubat, dagat, lupa'y minimina para sa negosyo at malaking kita ‎ gawin ang marapat, huwag mang-iiwan dapat masang api'y matutong lumaban ‎kaya nangalsada ako't nakiisa ‎laban sa pag-api't pagsasamantala! ‎ ‎- gregoriovbituinjr. ‎09.04.2026

GUNITA Gaano man kasamâ ang diktadurang maton, pag nagalit ang madlâ, tiyak babagsak iyon! Isang aral sa atin laban sa paniniil. Sa kasaysayan natin, babagsak ang malupit! Taumbayan ang bida: ang masa't karaniwan, obrero't magsasaka, ay ating pagpugayan! Pag masa'y nagkabigkis diktador ma'y aalis! - gregoriovbituinjr. 09.03.2026 * litrato mula sa google

‎IMBES PERO AY NGUNIT, DATAPWAT AT SUBALIT ‎ ‎Aniya: Pero nadulas siya. ‎Ikako: Ngunit nadulas siya. ‎ ‎Aniya: Pero ako'y lumaban. ‎Ikako: Ngunit ako'y lumaban. ‎ ‎Aniya: Pero nakibaka rin. ‎Ikako: Ngunit nakibaka rin. ‎ ‎Aniya pa: Pero ako ito. ‎Ikako: Subalit ako ito. Sabi niya: Pero maaari. Aniko: Datapwat maaari. ‎ ‎Imbes Pero ang aking ginamit, ay Datapwat, Ngunit at Subalit. ‎ ‎Ang Pero ay wikang Kastilaloy, subalit may katumbas sa Pinoy. ‎ ‎Kung may sarili tayong salita, ‎gamitin natin nang di mawala. ‎ ‎- gregoriovbituinjr. ‎09.03.2026

BAHÂ Sanay na nga ba tayo sa bahâ kaya wala tayong ginagawâ? Sanhi rin iyang trapong kuhilâ na dinistrungka'y kaban ng bansâ. Sa baha, huwag tayong masanay! Pagsingil ay gawin nating pakay. Alalahaning bahay at buhay ang ipinagtatanggol nating tunay! Ginawang proyekto'y paliparan ngunit ang nangyari'y palubugan. Nilubog sa baha ang lansangan pati na aming mga tahanan! Singilin natin lahat ng sangkot sa isyung flood control na'y managot! Tiyakin nating may malalagot at dito'y walang makalulusot! Mga lingkodbayang palamunin ng manggagawa'y dapat alisin! Lahat ng maysala'y panagutin at mga nagrarali ay dinggin! - gregoriovbituinjr. 09.03.2026 * litrato mula sa google

TALARÔ sabi ng aking kalarô mayroon silang talarô isang timbangan daw iyon noon pang unang panahon kung gayon, bukod sa salop may gamit ang nagdarahop kung paano titimbangin ang kanilang nais bilhin kahulugan din ay Libra na isang konstelasyon pa ito'y dagdag kaalamang magagamit sa kwentuhan lalo sa ating pagtulâ na pag binigkas: maragsâ - gregoriovbituinjr. 09.02.2026 * litrato mula sa Diksiyonaryong Adarna, p. 892

SA SAMA-SAMANG PAGKILOS pinaniwala tayo sa isang tagapagligtas imbes na tayo'y sa sama-samang kilos umasa ganyan ang diwa ng isang Batman o ng Superman paniwala ko'y  walang bayani tulad ni Darna kundi ang bida ay taumbayan, ang sambayanan sa Unang Alsa ng mamamayan doon sa Edsa sa sama-samang kilos ng masa nagawa nila ang mapatalsik ang diktadura! kaya ng masa! isang aral na ating patnubay tungong tagumpay dagdag ko lamang uring obrero at magsasaka kung sama-sama silang kikilos ang magbabago nitong sistemang mapang-api na'y bulok pa't bugok - gregoriovbituinjr. 09.01.2026

SESURA SA TULANG LALABINDALAWAHIN ang sesura / ay Espanyol / sa paghati sa taludtod / sa pagtulang / binahagi isang saglit / na paghinto / sa pagbasa kapag tula'y / binibigkas / nitong masa at sa tulang / labindal'wa / ang pantigan may sesura / sa pang-apat / o anim man sa Florante / ng makatang / si Balagtas labindal'wa / ang pantigan / pag namalas anim-anim / ang sesurang / naroroon mula unang / saknong hanggang / huling saknong isang katha itong / aking halimbawa ang sesura rito'y / mali, di lang wala: isang kawatan ang / nagnakaw ng halik dalaga'y hinagkan / niyang patiwarik - gregoriovbituinjr. 09.01.2026

KAHAPON PA-MALOLOS ‎ ‎pasya kong sa rali ay dumalo ‎at di basta matulog lang ako ‎sa bahay, naglakbay nang totoo ‎nang nasa loob, ipahayag ko ‎ ‎alas-kwatro, matapos magbanlaw ‎lakad hanggang Edsa nang maginaw ‎sa bus carousel agad sumakay ‎sa Trinoma, P2P'y hinintay ‎ ‎alas-sais nang dumating ang bus ‎naglakbay, narating ang Malolos ‎baha roon, ako'y pumanaog ‎sa pagkilos ay sadyang marubdob ‎ ‎at iniwasan namin ang baha ‎nang maglakad kasama ang madla ‎ang galit nila'y mahahalata ‎sa programa ako'y nagsalita ‎ ‎ikako'y mayroong paliparan ‎ngunit nangyayari'y palubugan ‎lubog sa baha ang mamamayan ‎galit ang mga taga-Bulacan ‎ ‎kailan titigil ang korapsyon? dahilan pa'y yaong reklamasyon! ‎sa mga nagtipon-tipon doon suma‎saludo ako, padayon! ‎ ‎- gregoriovbituinjr. ‎09.01.2026

INUNA'Y TULÂ KAYSA KUMAIN ‎ ‎madalas ganito ang gawain ‎kaya ramdam ko'y halos gutumin ‎una'y pagtula kaysa kumain ‎inuna'y tula kaysa pagkain ‎ ‎paggising, pagbalikwas, ganito ‎babangon, susulat agad ako ‎nasa ulo'y itipang totoo ‎para bang naging bisyo na ito ‎ ‎kung si misis ay di pa nawalâ  ‎tiyak ako'y sasabihang sadyâ: ‎"kumain muna bago tumulâ ‎magpalakas kaysa matulalâ" ‎ ‎sa panahon ay kulang talaga ‎kaya nasa diwa'y isulat na ‎salamat sa payò, aking sinta ‎na hanggang ngayon ay tanda ko pa naku, di pa ako nag-agahan at ngayon na'y manananghalian baka mangyari'y mag-altanghapan: almusal, tanghalian, hapunan ‎ ‎- gregoriovbituinjr. ‎09.01.2026

‎ANO BA ANG M.U.? ‎ ‎Ano ba ang MU? Malagong Ubasan? ‎Matinding Upakan? Madugo't Ubusan? ‎Mabilis Utuin? ‎Madaling Utakan? ‎Makislap ang Ulo? Malaki ang Unan? ‎ ‎Mabuti't Umubra? Mahirap Umamo? ‎Makibaka'y Una? Makaiskor: Uno? Madalas Umulit? Masasal ang Ubo? Masiglang Umupo? Mag-Utos sa iyo? ‎ ‎O nasa Manila University ka, ‎O ito'y Malabon University ba? ‎O kaya'y Makati University na! Ang matindi rito'y may Miss Universe pa! ‎Bakit kailangan ang makipag-MU? ‎Makikipag-Ugnay sa ano bang isyu? ‎Mutual Understanding, sabi ng biyudo. Matinong Usapan? Aba'y Maki-Uso! - gregoriovbituinjr. 08.30.2026

AYON KAY PROF. WINNIE MONSOD aba'y talagang / tunay ang sabi / ni Profesora / Solita Monsod trato sa tao'y / mga alipin / ng mga lider / na sampay-bakod tinuring nilang / alipin yaong / dukha't obrerong / kayod ng kayod habang gobyerno'y / sa kabang bayan / ay kurakutan / ang tinaguyod ang mga ibon / ang gumagawa / ng batas para / sa mga isda katotohanang / aking nabatid / noon pa mula / sa matatanda ang dinastiya / ang lumilikha / ng mga batas / para sa madla pag batas naman / sa manggagawa, / kapitalista / ang kumakatha hindi ba't sila'y / magkakaiba, / at hindi sila / magkakauri at ibon silang / kapitalista, / trapo, burgesya, / ang hari't pari ang mga isda'y / tinatanggalan / ng ibon nitong / dangal o puri kaya ang danas / na dusa't hirap / ng mga dukha'y / lalong sumidhi O, mga isda, / baguhin nating / tuluyan iyang / sistemang bulok at sama-sama / nating ilagay / ang mga dukha / doon sa tuktok - gregoriovbituinjr. 08.30.2026 Pinaghalawan: a...

MAGLULUPA isa lamang akong abang maglulupa sa pakikibaka'y laging nakahanda walang pamasahe? lalakaring sadya! upang makausap ang kapwa ko dukha aking sasabihin doon sa pabrika: "nililikha ninyo ang ekonomiya nitong ating bansa subalit kaymura ng sahod pambuhay sa inyong pamilya!" at ang kapwa dukha ay pagsasabihan: "karapatang sadya ang paninirahan kaya demolisyon ay inyong labanan, at maging matatag sa paninindigan!" sa piniling buhay, hindi na humindi kahit katawan ko'y magkabali-bali pagbaka'y patuloy, matortyur mang muli kahit na sa laban, ako pa'y masawi at sasabihin mo, "wala kang pangarap kaya hanggang ngayon, ika'y naghihirap" ikako, "ang aking puso'y nag-aalab nang sistemang bulok, tuluyang mawasak! - gregoriovbituinjr. 08.29.2026

Ang P.A.Y.O. sa karinderya: Pay As You Order (13 pantig bawat taludtod, walang sesura) ang payo sa karinderya ay P.A.Y.O. Pay As You Order daw ang kahulugan nito na bayaran mo muna iyang inorder mo bago kainin, parang sa Jollibee't McDo kaysimpleng payo ni Ate sa karinderya na bayaran mo muna si Manang Tindera kayganda ng payo, sana'y sundin ng masa baka nakakain na'y wala palang pera - gregoriovbituinjr. 08.26.2026 * litrato mula sa google

ANG MASAMANG ASAL NG NASA POLITICAL DYNASTY sadyang sa hayop ay masahol pa ang asal ng nasa dinastiya utusang pulubi lang ang masa na tatahimik lang sa ayuda masa'y di kapwa, di mamamayan ganyan ang dinastiyang gahaman di ba natin isusuka iyan? ipapanalo pa ba ang ganyan? kaasalang ang iba'y apihin matapobre pa kung makatingin mapanlait kung iyong suriin dinastiya'y talagang salarin ng ating karapatang pantao silang di marunong rumespeto na ang masa'y sinliit ng buto habang sila'y sinlaki ng buko wakasan na ang sistemang bulok pati dinastiyang asal bugok ibagsak ang dinastiyang hayok silang di dapat muling maluklok - gregoriovbituinjr. 08.25.2026

SIKOLOGO BA SI KOLOGO? ang Espanyol daw ng psychologist ay psicologo , sa Filipino ay sikologo , kung itatambis parang sikologo si Kulogo dito pa lamang ay matatanong paanong paggamit ng salita nang di ito magmukhang kurikong kundi diwa'y manamnam na sadya tamang salin daw ng psychologist ay sikolohista, buti naman kaysa yaong magpapabungisngis parang sikologo'y niyurakan ay, si Kologo'y sikolohista sana tayo'y matulungan niya - gregoriovbituinjr. 08.23.2026