Mamalaybay

maalinsangan ang paligid gayong nagbabanta ang matinding unos na mananalasa sa madla mabanas ang pakiramdam, payapa pa ang lupa sa ulat nga'y kaybilis ng bagyo, dapat maghanda ngayong madaling araw, ang paligid pa'y tahimik di basa ang lansangan, wala pang ulang tikatik sasalubong sa undas ang unos na anong bagsik at maraming biyahero'y tiyak magsisitirik maalinsangan, hinubad ko ang pang-itaas inunan ang malaking librong may binubulalas wala sanang tulo, at ang atip sana'y di butas pinihit ang tsanel, walang kursunadang palabas muli kong ipinikit ang inaantok kong mata upang muling mapanagimpan ang diwatang sinta nasaan na ang hanap na panlipunang hustisya may banta mang unos, nariyan ang bagong umaga - gregoriovbituinjr.

Litrato mula sa internet. CTTO (Credit to the owner). MULA SMOKEY MOUNTAIN HANGGANG HAPPY LAND Munting saliksik at sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr. Ilan sa mga kasapi ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) ay nakatira sa Happyland sa Brgy. 105 sa Tondo, Maynila. Sinasabing ito ang kilalang Smokey Mountain noon, o yaong bundok-bundok na basura, na kaya tinawag na Smokey Mountain ay dahil sa nakasusulasok na amoy ng sunog na basura rito. Paano nga ba ito tinawag na Happy Land, o sa wikang Tagalog ay Masayang Lupain? Gumanda na nga ba ang buhay ng mga maralitang nakatira rito kaya masaya na sila't tinawag itong Happy Land?  Subalit batay sa pananaliksik, ang pinagmulan ng salitang Happy Land ay hindi Ingles, kundi ito'y salitang Bisaya na HAPILAN, na ibig sabihin ay lugar na mabaho dahil sa basura. Ganito ipinaliwanag ito sa isang akdang nakita ko sa internet. "The name “Happyland” is derived from the Visayan dialect’s name for smelly garbage: Hapilan, a slu...

niyurakan ng sistemang bulok ang pagkatao ng laksa-laksang dukha't masisipag na obrero sa tokhang nga'y barya-barya lang ang buhay ng tao itanong mo man sa kasalukuyan mong gobyerno wala nang prose-proseso ng batas ang ginawa na naging patakaran na ng pinunong kuhila kung sino ang suspek ay basta na lang bubulagta kung sinong mapaghinalaan ay tutumbang bigla tama ba ang ganitong walang proseso ng batas alam mong panuntunang iyan ay tadtad ng dahas pinaglaruan ang batas upang magmukhang butas karapatan na'y balewala't kayraming inutas dapat dinggin ng bayan ang hibik ng aping masa at usigin ang mapang-api't mapagsamantala dapat palitan ng bayan ang bulok na sistema dukha'y magkapitbisig tungong ganap na pag-asa ah, di pa tapos ang laban, di pa tapos ang laban upang panlipunang hustisya'y makamit ng bayan huwag hayaang "hustisya'y para lang sa mayaman" tapusin natin ang laban, baguhin ang lipunan - gregoriovbituinjr.

Sa ika-27 anibersaryo ng SANLAKAS pagbati sa anibersaryong pandal'wampu't pito ng ating party list na Sanlakas, mabuhay kayo! tunay na lingkod ng mamamayan, ng simpleng tao lalo't tinataguyod ay lipunang makatao dalawampu't pitong taon na ang nakalilipas nang magkaisa ang masa't tinayo ang Sanlakas dalawang dekadang higit nilabanan ang dahas upang lipunang ito'y maging patas at parehas kahit nitong kwarantina'y nagbigay ng pag-asa sa abot ng kaya'y nagbigay ng tulong sa masa sa iba't ibang isyu ng bayan ay nakibaka upang tuluyang mabago ang bulok na sistema narito lang kami, taas-kamaong nagpupugay sa Sanlakas dahil sa pakikibaka n'yong tunay narito tayo, kapitbisig, susulong na taglay ang pagkakaisa ng bayang may adhikang lantay - gregoriovbituinjr. 10.29.2020

ILANG TANAGA I bakit ba kinakapos kaming mga hikahos bakit laging hikahos ang dukhang kinakapos urong-sulong ang diwa walang kumakalinga lalo't di masawata ang kahirapang lubha bakit kami'y iskwater sa bayang minamarder ng hinalal na lider na tila isang Hitler laksa-laksa’y namatay kayraming humandusay inosente'y pinatay naglutangan ang bangkay II puting-puting buhangin nang tayo’y paunlarin ngunit kung iisipin may planong alanganin City of Pearl malilikha uunlad daw ng bansa; ang nananahang dukha kaya’y ikakaila dukha’y mapapaalis tiyak madedemolis sa planong hinuhugis ng burgis na mabangis * Unang nalathala sa  Taliba ng Maralita , ang opisyal na publikasyon ng pambansang organisasyong Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Oktubre 16-31, 2020, pahina 20.

O, dama mo ang kirot ng tiyang di madalumat tila baga pasan mo ang daigdig, O, kaybigat na ang tanging lunas ay sa palikuran magbawas at madarama ang ginhawang hinahanap-hanap sa maraming bagay nga tayo'y abalang-abala kayod ng kayod para sa kinabukasan nila nagpapakabusog sa pagkaing di masustansya tinatagay ang samutsaring alak at serbesa ngunit anumang sarap ay sa kasilyas dudulo at tunay na ginhawa ang dala ng inidoro tulo ang pawis, tutop ang tiyan, pag wala ito mamamatay kang di mo mawari, sakit sa ulo mahalaga ang palikuran, iyong napagnilay doon mo ilagak ang lahat mong sakit at lumbay siya pala ang lunas sa mga problemang taglay upang kaginhawaan ay maramdaman mong tunay - gregoriovbituinjr. (Ang mga litrato ay kuha ng makata sa bangketa sa labas ng isang paaralan sa La Trinidad, Benguet.)

nang makaluwas ng Maynila, una kong binili ay isang munting gunting na siyang inihalili sa naiwang gunting na pitong buwan ding nagsilbi sa probinsya sa mga inekobrik kong kaydami pulang gunting ang naiwan, asul ang binili ko sinimulan ko agad ang pageekobrik dito kayraming plastik agad ang naipon kong totoo isang linggo pa lang, pinatitigas ko na'y tatlo misyon ko na ang mag-ipon at maggupit ng plastik tulong sa kalikasang sa basura'y humihibik gagawin ko pa'y di lang ekobrik kundi yosibrick mga upos ng yosi'y ilagay sa boteng plastik mga naglipanang basura'y kakila-kilabot naglutangan ang mga plastik at upos sa laot ang bagong gunting sa pageekobrik ko'y nagdulot ng saya, kaya pagsisilbi ko'y di malalagot - gregoriovbituinjr.

pinagkukumot ako ni misis sa lalawigan talagang ako'y laging pinaaalalahanan ganyan ang pagmamahal, sadyang di matatawaran magkasama sa kutson, may kumot pa kami't unan subalit balik sa dati nang bumalik sa lungsod hihiga sa silyang kahoy, walang unan at kumot tila mandirigmang kung saan-saan napalaot aba'y pag inantok na'y nakahubad pang matulog kaysarap kasing umidlip sa papag man o sahig kaysarap kasing humimbing pag nahiga sa banig di gaya sa kutsong malambot na tila ligalig di pa sanay magkumot sa lugar mang anong lamig sanay mang humiga sa papag ng buong pagsinta, kung saan mapasandal, pipikit at tutulog na gayunman, huwag balewalain ang paalala tandaang lagi ang bilin ni misis, "Magkumot ka!" - gregoriovbituinjr.

SiBaKa  - sibuyas, bawang, kamatis ang agahan kasabay ng  TaKam  o talbos ng kamote naman pawang pampatibay pa ng resistenya't katawan aba'y nakabubusog din lalo't iyong matikman itong  SiBaKa 'y ginayat ko't hilaw na kinain habang  TaKam  naman ay isinapaw ko sa kanin sinasanay ko ang katawan sa mga gulayin mura lang at maaari mo pa itong itanim bawasan na ang karne, ito ang aking prinsipyo maging vegetarian ka rin minsan man sa buhay mo maging budgetarian din, badyetin mo ang kain mo magtipid man tayo, sa kalusugan ay seryoso SiBaKa 't  TaKam  sa agahan, magandang ideya mga lunas pa ito sa sakit na nadarama tara, simulan nating mag TaKam  at mag SiBaKa upang lumakas at tumindi rin ang resistensya - gregoriovbituinjr.

dinig ko rin ang pagbuhos ng malakas na ulan at sa radyo'y awit ng ASIN ang pumailanlang ang pinamagatang  "Masdan Mo Ang Kapaligiran" ayon sa umawit, pag namatay "sana'y tag-ulan" anya'y "upang sa ulap na lang tayo magkantahan" nakipagsabayan ang patak ng ulan sa himig ng awiting ang umawit ay kaylamyos ng tinig habang nagsasalin ng akda, dama'y halumigmig habang ninanamnam bawat salitang pumipintig habang kunwa'y tumatagay ng lambanog at tubig at pinagmasdan ko ang ulap sa labas, kay-itim di pa naman gabi ngunit animo'y takipsilim paano makakasilong sa punong walang lilim kung puno'y pinagkakitaan na ng mga sakim awit ay inunawa, kaybabaw, ngunit kaylalim makabagbag-damdamin, mapagmulat, inspirasyon upang kapaligiran ay pagmasdan natin ngayon sangkaterbang plastik ang sa dagat na'y lumalamon upos ng yosi'y nagkalat, kaytindi ng polusyon sa nangyaring ito, bansa pa ba'y makakaahon? - gregoriovbituinjr.

kung sakaling ako ang tulang may sukat at tugma ito'y pagkat sa diwa'y maraming kumakawala samutsaring mukha, mababangis na dambuhala ako'y abang makata sa anong gandang diwata sabay naming lilikhain ang saknong at taludtod upang hustisyang panlipunan ay maitaguyod upang patuloy na magsipag ako sa pagkayod upang matutong sumisid nang di naman malunod malayang taludturan nga ba'y tunay na malaya habang lipunang makatao'y hangad na malikha nasa malayo man ang diwata'y kinakalinga tumatakbo man ang diwa'y huwag sanang madapa kinakatha ang mga diona, tanaga't dalit na alay sa masa't sa diwata kong anong rikit siya ang tula ko't ako ang tula niyang sambit habang sa inhustisya, yaring pluma'y nagngangalit - gregoriovbituinjr.

"Whoever fights monsters should see to it that in the process he does not become a monster." - Friedrich Nietzsche nilalabanan natin ang mga hunyango't tuso, mapagsamantalang trapo't sa bayan ay berdugo inililigtas ang bayan sa diktador na gago layon nating itayo ang lipunang makatao nilalabanan natin ang mga tuso't tiwali at bulok na sistema'y ayaw nating manatili; para sa prinsipyo'y inalay ang buhay na iwi gagampanang tapat ang tungkulin kahit masawi ngunit tiyaking tanganang mahigpit ang prinsipyo habang binabaka'y kalabang halimaw sa mundo upang di rin maging halimaw pag tayo'y nanalo lalo't ating itatayo'y lipunang makatao pag nagwagi, adhika'y iluluklok sa pedestal, magpapakatao, makikipagkapwa, may dangal huwag tutularan iyang mga hunyangong hangal upang di maakusahang isa ka ring pusakal - gregoriovbituinjr.

nilulupig ng mga hunyango ang laksang bansa pulos tiwali ang sa posisyon nagkandarapa sa sambayanan pa ba'y maglilingkod silang sadya o magbubutas lang ng bangko, bayan ay kawawa sigaw ng bayan, supilin ang mga mandarambong! kung sila'y nariyan pa, bansa'y saan na hahantong? ligalig ang bayan pag namuno'y laksang ulupong dapat ay tunay na lingkod upang bansa'y sumulong ngunit saan matatagpuan ang tunay na lingkod? sa elitista bang sarili ang tinataguyod? yaong sa puwet ng kapitalista humihimod? o yaong sa buwis ng bayan laging nakatanghod? anang awit,  "ang hustisya'y para lang sa mayaman" habang patuloy pa rin ang matinding kahirapan dapat obrero't dukha'y maghimagsik nang tuluyan upang bulok na sistema'y talagang mapalitan - gregoriovbituinjr.

tuluyan ko nang tinapos ang aking quarantine look pagkat nagpa-Maynila na't nilandas ang pagsubok napagpasyahan ko agad magpagupit ng buhok bagaman wala pang tulog at inaantok-antok lumuwas upang makapagsimula sa trabaho lalo't bagong opisina ang aatupagin ko ang pagsasalin ng katha'y itutuloy ko rito sa dalawang araw na miting na'y agad dumalo bagong gupit, panibagong hamon, bagong simula dalawang plastik na tsitsaron ang aking nginuya habang santimbang tubig naman ang aking tinungga inahit ang bigote't balbas, kuminis ang mukha bagong gupit, nag-selfie, at naglinis ng paligid maraming pagbabago't bagong simula ang hatid tiyaking huwag magugutom kahit nagtitipid kinakatha'y bagong paksa, mag-isa man sa silid - gregoriovbituinjr.

pagkakataong makawala sa buhay na buryong subalit nagbantang may bagyo't aso'y umalulong napurnada na naman, napalaot sa linggatong walang masakyan gayong sa plano'y ayaw umurong hintay lang, paraanin muna si bagyong Pepito at tiyak nang papalaot sa lungsod ang tulad ko baka di na makayanan ang payapang delubyo kaya iiskyerda na matapos lang itong bagyo isang pulong nga "rain or shine" ay dadaluhang pilit sa lungsod pa'y naghihintay ang trabaho kong hirit bagong opisina'y aayusin ko pag sumapit sa lungsod, may bagyo man, biyahe ko'y igigiit sige, basta may masasakyan, ako'y lalarga na ayoko nang panahon pa dito'y magpalipas pa may dapat gampanan, trabaho kong nakatalaga bilang sekretaryo heneral ay papalaot na - gregoriovbituinjr.

Ako'y tibak ako'y tibak na wala sa dulo ng bahaghari pagkat nakikibakang ang kasama'y dukhang uri upang lupigin ang bata-batalyong naghahari upang pagsasamantala't pang-aapi'y mapawi adhika'y karapatan ng tao't ng kalikasan naggugupit ng plastik, inaaral ang lipunan nageekobrik, bakit may mahirap at mayaman magbukod ng basura, maglingkod sa sambayanan hangad na maitayo ang lipunang makatao na walang pagsasamantala ng tao sa tao dukha man, karapatang pantao'y nirerespeto bawat isa'y makipagkapwa, may wastong proseso isinasabuhay ko ang proletaryong hangarin upang pagsasamantala't pang-aapi'y durugin sa kabila ng karukhaa'y may pag-asa pa rin tayo'y magekobrik, bulok na sistema'y baguhin ako'y karaniwang tao lang na hilig ay tula na sinusulat ay buhay ng manggagawa't dukha nasa Kartilya ng Katipunan nga'y nakatala ang niyakap kong prinsipyo't tinanganang adhika - gregoriovbituinjr.

Pagninilay sa aking lungga minsan nga ako'y di mapakali sa aking lungga lalo na't sugat ng alaala'y sinasariwa upang itala ang buhay ng binabalewala bakasakaling makaahon sa danas na sigwa kayraming litrato ng mga balyenang tumirik ang mata dahil kumain ng sangkaterbang plastik paano ba magtutulungan sa pageekobrik nang masagip ang kalikasan sa kanyang paghibik oo, pangarap ko'y makaahon, di ang makahon sa nadamang kahungkagang sa puso'y lumalamon mabuti nang sumagasa sa bangin ng kahapon kaysa dumaluhong pa ang kaburyungan ng ngayon matutunton pa kaya ng lakan ang kanyang dayang na matagal nang nawala't may iba nang hinirang matutulungan ba ang mga pesanteng hinarang ang karapatan sa lupang dapat nilang malinang narito man ako sa aking lungga, nagmamasid katiwalian at karahasan ay nababatid karapatan ay ipagtanggol, huwag maging umid ang hustisya'y ipaglaban, buhay man ay mapatid - gregoriovbituinjr.

Ang karatula sa dyip isa ngang palaisipan ang karatula sa dyip pagkat tanong iyon na agad kang mapapaisip "Sino ba ang sinungaling?"  ay agad kong nahagip habang sa biyahe'y nakawala iyon ng inip subalit tanong na iyon ay may karugtong naman sa pagtugon ay may dalawa kang pagpipilian: "ang matanda ba o ang elepante ang katawan?" may-ari ba ng dyip ay may problema sa tahanan? sinong pinatamaan ng ganoong patsutsada? ang sariling ina o ang biyenang lumba-lumba? ang matandang kasera o ang matabang asawa? wala tayong alam, isa lang itong sapantaha tayo din ay may problema't sariling mga danas hayaan natin sila sa ganoong alingasngas baka nga problema nila'y kanila nang nalutas habang tayo'y patuloy pa sa nililikhang bukas - gregoriovbituinjr.

Gaano nga ba kahalaga ang puno? gaano nga ba kahalaga sa akin ang puno? gaano nga ba kahalaga sa iyo ang puno? gaano nga ba kahalaga sa atin ang puno? gaano nga ba kahalaga sa mundo ang puno? ang mga puno'y nagbibigay ng lilim sa labas ang mga puno'y tahanan ng hayop na ilahas ang mga puno'y maraming binibigay na prutas tulad ng bayabas, kalumpit, duhat, sinigwelas ang mga puno'y nagbibigay ng kahoy sa madla ang mga puno'y pananggalang sa mga pagbaha ang mga puno'y tagapagligtas mula sa sigwa tulad ng punong dita nang si Ondoy ay nagwala ganyan kahalaga ang mga puno sa daigdig kaya mga daing nila'y ating bang naririnig? pag nawala ang puno'y walang huni ng kuliglig halina't puno'y alagaang nagkakapitbisig - gregoriovbituinjr.

Ang gawain kong pagsasalin may kompyuter na't wifi, mayroong teknolohiya magsalin ng Ingles sa Filipino'y madali na subalit pag ninamnam mo ang salin mong binasa minsan, mali ang kahulugan sa iyong panlasa kaya ako'y nagsasalin sa mahabang estilo bawat pangungusap ay isusulat sa kwaderno di laging literal na salita, unawain mo upang iyong makuha ang kahulugan ng wasto di lang bolpen at kwaderno ang iyong gagamitin kundi dalawang wika'y kabisado mo't namnamin nirerepaso't binabalikan ang mga salin pangungusap at talata'y dapat mong unawain kung Pluto'y dwarf planet, ang salin ba'y dwendeng planeta gayong di ito dwende kundi maliit sa iba dwarf dahil maliit, di dahil dwendeng may mahika mainam bang Pluto'y tawaging punggok na planeta suriing mataman ang nakapaloob na diwa na nais iparating sa madla niyong may-akda upang kahulugan sa salin ay walang kawala upang manamnam mo ang lasa ng bawat salita salin ng salin, dapat batid ang sariling sulat upan...